Hepimizin bildiği, zaman zaman ise tartışmalara konu olan Muhtarlık Teşkilatının geçmişi eski yıllara dayanıyor. Öyle ki bu kurum, Türkiye Cumhuriyeti’nden daha eski. Muhtar kelimesi sözlükte, “seçilmiş” manasına gelmektedir. İlerleyen zamanda ise “bir köyü ya da mahalleyi yönetmek için atanmış veya seçilmiş kişi” anlamını kazanmıştır. Muhtarlık Teşkilatının tarihi ise 1829 yılına dayanıyor. İlk olarak İstanbul’da uygulamaya geçen teşkilatın görevi: bulunduğu mahallere giriş çıkışı kontrol etmek ve saray aleyhine yayılan dedikoduları önlemekti. Teşkilatın kurulmasındaki esas amaç ise İstanbul’a olan göçü kontrol etmekti. 1829 yılında kurulan teşkilatın başına geçecek ilk muhtarlar, atama usulü ile görevlerini aldılar. Muhtarlık Teşkilatı ilk yıllarında güzel sonuçlar verecek ve II. Mahmud tarafından İstanbul dışında da teşkilatlanılması yönünde karar alınacaktı. İstanbul dışındaki ilk uygulama ise 1833 yılında Kastamonu, Taşköprü’de yapılacaktı. Taşköprü ahalisi fazla vergi toplama ve kötü muameleden rahatsızdı. Bunun üzerine İstanbul’dan genel emirle halkın sevdiği ve kefil olduğu, namuslu kimseler mahallelere muhtar olarak seçilip atandı. İlk uygulamada muhtarlar, Birinci Muhtar ve İkinci Muhtar olmak üzere 2 kişi olarak görevi sürdürecekti. Gayri müslimlerin çoğunlukta olduğu yerlerde ise gayri müslimlerden de “kahya” isimli görevliler atandı. Kahya ismi de ilerleyen zamanlarda Muhtar olarak değişecekti. Seçilen muhtarların isimleri, kadı tarafından kayıt edilip İstanbul’a gönderiliyor, padişah tarafından onaylandıktan sonra adlarına basılan mühürler kendilerine gönderiliyordu. Muhtarlık Teşkilatı’ndan memnun kalınması üzerine başta Ankara ve Sivas olmak üzere tüm Anadolu ve Rumeli’de teşkilatlanmalar başladı. Erken yıllarda muhtarlar vergiden muaf tutulsa da ilerleyen zamanda bu uygulama kaldırıldı. Doğum ve ölümleri kayıt altına almak ve taşınan kişilere yardımcı olmak da muhtarların görevlerindendi. Muhtarlara yıllık 30 ila 1000 kuruş ödenek bağlansa da hazineye yük olduğu gerekçesiyle bu uygulamadan vazgeçildi. 1864 yılındaki Vilayet Nizamnamesiyle, İhtiyar Heyeti uygulaması getirildi. 3-12 kişi arasında değişen bu heyetin, korucu ve bekçileri seçmek aynı zamanda muhtarı denetlemek başta olmak üzere pek çok görevi vardı. Hatta yolsuzluğa bulaştığı kanıtlanan muhtarı görevden dahi alabiliyorlardı. Nizamname, seçimlerin yılda bir yapılması gerektiğini söylüyordu. Oy kullanabilmenin şartları ise yıllık en az 50 kuruş vergi vermek ve 18 yaşını geçmiş erkek olmaktı. Seçilen kişilere köyün ileri gelenlerinin imzasının bulunduğu bir mazbata verilirdi. Bu kişilerden imza alınırdı çünkü herhangi bir yolsuzluk durumu olduğunda miktarı imza verenler karşılamakla yükümlüydü. Kurulduğu günden itibaren Muhtarlık Teşkilatı pek çok değişiklik ve düzenlemeye maruz kalmıştır. Devletin otoritesini, en küçük mahalle veya en ıssız köye kadar ulaştırma gayesinin bir sonucu olan Muhtarlık Teşkilatı, günümüze kadar varlığını sürdürmeyi başarmıştır.

Muhtarlık Teşkilatının Kurulması
İlginizi Çekebilir
BUGÜNÜN SINIRI, YARININ İRADESİ
Çocuklarımıza hayatın fırtınalarında güvenli bir rota çizmenin, onları dümende değil ama şefkatli bir limanda tutmanın önemini kon...
Rabia Dinçer · 15.11.2026
SINIR, BİR EMNİYET ŞERİDİDİR
Çocuklara sınır koymak diyince, çoğumuz bunu katı bir otorite, inatlaşma, yükselen sesler, öfke krizleri ve arkasından gelen suçlu...
Rabia Dinçer · 01.11.2026
Cumhuriyet: Bir Milletin Ortak Geleceği, Birliğimizin Teminatı
Cumhuriyet: Bir Milletin Ortak Geleceği, Birliğimizin TeminatıAtatürk’ün bağımsızlık iradesi ve Alparslan Türkeş’in millî kalkınma...
Kartal Türk · 29.10.2026
CUMHURİYET ve TÜRKLÜK
Milletimiz tarih boyu büyük zaferler kazandığı gibi çok büyük badireler atlatmıştır. Zaferlerimizden gururla bahsetmeyi severiz,...
Halil Hakan Oturak · 28.10.2026
Bir Çocuğun Kendine İnandığı İlk Yer
Çocukluğunuzdan aklınızda kalan bir öğretmen cümlesi var mı?Bir sınavın ortasında, tahtanın önünde ya da ders bitiminde söylenmi...
Selin Özan · 28.10.2026
Borsada Korner, Fonlar Üzerinden Spekülasyon ve Kul Hakkı; Milletin Birikimi Kimin Kazanç Kapısı
Bir ülkenin ekonomisi yalnızca rakamlardan, yükselen endekslerden ve milyarlarca liralık işlem hacminden ibaret değildir. O ekonom...
Kartal Türk · 26.10.2026
Yorumlar 0 yorum