Devlet, sosyolojik anlamda yalnızca bir yönetim mekanizması veya siyasi iktidar değildir. Devlet; belirli bir coğrafyada yaşayan toplumun ortak iradesini, düzenini, güvenliğini ve sürekliliğini temsil eden en üst siyasi ve hukuki teşkilattır. Toplumun dağınık gücünü ortak bir iradede birleştirir; düzeni sağlar, egemenliği temsil eder ve milletin sürekliliğini güvence altına alır.

Millet ; aynı topraklar üzerinde yaşayan insanların basit bir topluluğu değil, ortak bir tarih, kültür, dil, ülkü ve kader etrafında birleşmiş büyük bir millî varlıktır. Bu milletin adı Türk milleti, onun siyasi teşkilatı ise Türk devletidir.”

Türk devlet geleneğinde ise devlet kavramı, sıradan bir siyasi yapıdan çok daha derin bir anlam taşır. Türklerde devlet; milletin varlığının, düzeninin ve bekasının temel unsurlarından biri olarak görülmüştür. Hunlardan Göktürklere, Selçuklulardan Osmanlı’ya ve Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan çizgide devlet fikri, değişen hanedanlara ve siyasi yapılara rağmen güçlü bir devamlılık anlayışıyla varlığını sürdürmüştür.

Bu nedenle devlet, herhangi bir şahsın, grubun, cemaatin, tarikatın veya siyasi oluşumun mülkü değildir. Devlet, milletin ortak iradesinin ve tarihî birikiminin üzerinde yükselen kurumsal yapıdır.

Devlet, en büyük teşkilattır; en büyük organizasyondur. Hiçbir şahıs, hiçbir yapı, hiçbir cemaat ve hiçbir grup kendisini devletin üzerinde göremez.

Herkes aklını başına alsın.

Dört bin yıllık devlet geleneği, hafızası ve teşkilat tecrübesi olan Türk devletini ele geçirebileceğini, yönlendirebileceğini veya kendisini devletin üzerinde konumlandırabileceğini düşünenler, devletin kudretiyle karşı karşıya kaldıklarında gerçeği mutlaka görürler.

Unutulmasın; devlet şahıslarla kaim değildir. Devlet, Türk milletinin ortak iradesinin ve binlerce yıllık devlet geleneğinin adıdır.

“Devlet ve millet birbirinden ayrı düşünülemez; bu tarihî bütünlüğün adı Türk’tür. Türk milleti vardır, Türk devleti vardır ve bu ikisini birbirinden koparmaya çalışan her anlayış, Türk devlet geleneğinin özüne aykırıdır.”

“Devlet, Türk milletinin üzerinde değil; Türk milleti adına, Türk milletinin ortak iradesini ve bekasını temsil eden en yüce teşkilattır. Devletçilik ise devleti kutsallaştırmak değil, Türk milletinin bağımsızlığını, refahını ve geleceğini güvence altına alacak güçlü bir devlet düzenini savunmaktır.”

Asıl olan Türk milleti ve Türk devletidir.

Gerisi figürandır.